Het duel - kijkopdrachten

1555 Afscheid van keizer Karel V

Dit schilderij en de schoolplaat gaan over een belangrijke historische gebeurtenis: keizer Karel V doet afstand van de troon. Deze gebeurtenis vond plaats in het jaar 1555 (zie hierover ook de tijdlijn!). Het schilderij en de schoolplaat zijn echter niet gemaakt in de tijd van de gebeurtenis zelf, maar later. Dat betekent dat het thema weliswaar historisch is, maar ook dat er dingen worden getoond die misschien niet zijn gebeurd in 1555! De kunstenaar van het schilderij geeft niet zozeer de feiten weer, maar vooral wat hij denkt dat er speelde bij het afscheid van keizer Karel V, de achtergrond van de gebeurtenis.   

De keizer zelf staat centraal, hij zit op zijn troon. Vóór zijn troon zie je de symbolen van macht: een kroon, een zwaard en een heersersstaf. Karel V schenkt zoon Filips zijn gebieden: de Nederlanden, de Spaanse en de Italiaanse gebieden. Naast Filips staan drie vrouwenfiguren met vlaggen en de wapens van deze gebieden. Aan de andere kant van Karel V staat zijn broer Ferdinand, die de nieuwe Duitse keizer wordt.

De schilder benadrukt dat de hele wereld de keizer eer bewijst: op de voorgrond zijn personen afgebeeld die staan voor de vier (toen bekende) werelddelen. Zij bieden Karel geschenken aan.

Vergelijk dit schilderij eens met de schoolplaat van het afscheid van Karel V. De tekenaar van de schoolplaat houdt zich vooral aan bekende historische feiten. De oude keizer Karel steunt op de schouder van de jonge edelman Willem van Oranje. De keizer vertrouwde de Prins en hij beloonde hem met mooie functies. Aan de andere kant van Karel V staat zijn zoon Filips II: hij is nu de koning, die de macht overneemt.

Troonsafstand van keizer Karel V
Afscheid van Karel V